به گزارش مفدا بم، دکتر شکوفه مشکی – جراح و متخصص زنان و زایمان کم‌خونی در دوران بارداری در گفتگو با خبرنگار مفدا درباره کم‌خونی در بارداری؛ توضیح داد که در ادامه میخوانیم؛
یکی از شایع‌ترین مشکلات سلامت مادران است که گاهی بدون علامت ظاهری باقی می‌ماند، اما می‌تواند پیامدهای جدی برای مادر و نوزاد در پی داشته باشد. این وضعیت زمانی تشخیص داده می‌شود که سطح هموگلوبین خون کمتر از حد طبیعی باشد:
- سه‌ماهه اول و سوم: هموگلوبین کمتر از ۱۱ گرم در دسی‌لیتر
- سه‌ماهه دوم: هموگلوبین کمتر از ۱۰٫۵ گرم در دسی‌لیتر
در دوران بارداری، حجم پلاسما بیشتر از حجم گلبول‌های قرمز افزایش می‌یابد؛ به همین دلیل کاهش خفیف هموگلوبین طبیعی است و لزوماً به معنای بیماری نیست. با این حال، تغذیه نامناسب، کمبود ذخیره آهن پیش از بارداری و عدم مصرف مکمل‌ها، احتمال بروز کم‌خونی را بالا می‌برد.
بررسی اولیه
در نخستین ویزیت بارداری، پزشک آزمایش‌هایی مانند هموگلوبین، هماتوکریت، شاخص‌های گلبول قرمز (MCV)، سطح آهن و فریتین را تجویز می‌کند. نتایج این بررسی‌ها شدت کم‌خونی و فواصل پیگیری را مشخص می‌سازد.
عوارض جدی کم‌خونی در بارداری
افزایش نیاز به انتقال خون حین زایمان - رشد ناکافی جنین و تولد نوزاد با وزن کم - نمره آپگار پایین - افزایش خطر مرگ‌ومیر نوزاد در دوره پریناتال
کم‌خونی فقر آهن؛ شایع‌ترین علت
دو عامل اصلی کم‌خونی در بارداری و پس از زایمان عبارتند از کمبود آهن و خونریزی حاد بدن در یک بارداری تک‌قلویی به حدود ۱۰۰۰ میلی‌گرم آهن نیاز دارد؛ رقمی که معمولاً از ذخیره طبیعی بدن بیشتر است.
در بارداری‌های چندقلویی، این نیاز افزایش می‌یابد. نوزاد مادرانی که کم‌خونی شدید دارند، معمولاً با ذخیره آهن پایین متولد می‌شوند.
افراد در معرض خطر
زنان با سابقه کم‌خونی پیش از بارداری - مبتلایان به دیابت - سیگاری‌ها و افراد با مصرف مواد مخدر - مادران با فاصله کوتاه بین بارداری‌ها یا تعداد زایمان زیاد - زنان لاغر - مادران با وضعیت اقتصادی نامناسب و کمبود دسترسی به غذای سالم
ویژگی‌های آزمایشگاهی
کم‌خونی فقر آهن معمولاً با این یافته‌ها شناخته می‌شود: - کاهش قابل توجه هموگلوبین - هیپوکرومی (رنگ کم گلبول‌ها) و میکروسیتوز (MCV کمتر از ۸۰) - فریتین زیر ۱۰ تا ۱۵ میکروگرم در دسی‌لیتر
پیشگیری و درمان
تمام زنان در سن باروری باید پیش از بارداری و در طول آن، رژیم غذایی سرشار از آهن و فولات داشته باشند: - گوشت قرمز، مرغ، ماهی - سبزیجات برگ‌دار - میوه‌ها - حبوبات و آجیل در دوران بارداری، مصرف مکمل آهن استاندارد (حداقل ۶۰ میلی‌گرم آهن عنصری) ضروری است. در صورت وجود کم‌خونی، مقدار مصرف باید بالاتر باشد و توسط پزشک بر اساس شرایط مادر تنظیم شود.
نتیجه‌گیری
کم‌خونی در بارداری یک خطر پنهان اما جدی است. تشخیص زودهنگام، تغذیه درست، و مصرف مکمل‌های آهن می‌توانند از بروز بسیاری از مشکلات برای مادر و جنین جلوگیری کنند. سلامت امروز مادر، تضمین‌کننده آینده فرزند است.
ارسال نظر